Giriş

Günlük hayatımızda sıkça karşılaştığımız sorunlardan biri, satın aldığımız ürün ya da

hizmetten beklediğimiz sonucu alamamak. Örneğin; yeni aldığınız telefonun birkaç

gün içinde bozulması, internet aboneliğinizin taahhüt edilen hızda hizmet

vermemesi ya da satın aldığınız koltuğun teslim edilmemesi... Bu gibi durumlarda

çoğu kişi “Mahkemeye mi gitmeliyim?” sorusunu soruyor. Oysa ki mahkemeye

gitmeden, ücretsiz ve çok daha hızlı bir çözüm yolu mevcut: Tüketici Hakem

Heyetleri. Tüketici Hakem Heyetleri, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında

Kanun ile düzenlenmiş, vatandaşların küçük ve orta ölçekli tüketici uyuşmazlıklarını

kolayca çözebilmesi için oluşturulmuş idari bir başvuru mercii. Buraya yapılan

başvurular sayesinde vatandaşlar, uzun yargılama süreçlerine girmeden haklarını

arayabiliyor. Kısacası, tüketici olarak yaşadığınız bir sorun karşısında ilk

başvurmanız gereken yer çoğu zaman mahkeme değil, Tüketici Hakem Heyeti

oluyor.

Tüketici Hakem Heyetlerinin Önemi

Tüketici Hakem Heyetleri, adliyelerdeki mahkemeler gibi karmaşık ve masraflı bir

yol değildir. Ücretsizdir, hızlıdır ve vatandaşı korumayı hedefler. Mahkemeye dava

açmak çoğu zaman avukat masrafları, harçlar ve aylarca süren süreçler anlamına

gelir. Oysa Hakem Heyetleri’nde: • Başvuru için herhangi bir ücret ödenmez. •

e-Devlet üzerinden dakikalar içinde dilekçe oluşturulabilir. • Süreç, ortalama birkaç

ay içinde sonuçlanır. Verilen kararlar da sıradan bir “tavsiye” niteliğinde değildir;

bağlayıcıdır. Hakem Heyeti’nin kararı, mahkeme kararı gibi icra edilebilir. Bu da

tüketicinin lehine verilen kararların doğrudan uygulanabilmesi anlamına gelir.

Kısacası, Tüketici Hakem Heyetleri hem vatandaşların hızlı ve masrafsız hak arama

yolu hem de devletin tüketici bilincini güçlendirme aracıdır.

Kimler Başvurabilir?

6502 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan

amaçlarla hareket eden gerçek ya da tüzel kişidir. Buna göre: • Bireysel tüketiciler

(örneğin evine buzdolabı alan bir vatandaş) başvurabilir. • Küçük ölçekli işletmeler,

tüketici sıfatıyla hareket ettikleri ölçüde başvurabilir (örneğin ofisi için internet

aboneliği yaptıran küçük bir işletme). • Ticari amaçla hareket edenler ise tüketici

sayılmadıkları için başvuru yapamaz. Başvurulabilecek uyuşmazlık konularına

örnekler: • Ayıplı mal ve hizmetler (örneğin arızalı televizyon, bozuk beyaz eşya,

eksik teslim edilen mobilya). • Sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar (örneğin abonelik

1iptali, taahhütlü hizmetlerde cayma bedeli). • Garanti ve iade süreçleri. • Fatura ve

teslimat sorunları.

Başvuru Şartları ve Parasal Sınırlar

Hakem heyetine başvuru yapılabilmesi için uyuşmazlığın belirli parasal sınırların

altında olması gerekir. Bu sınırlar her yıl Ticaret Bakanlığı tarafından güncellenir.

2025 yılı için: • 149.000 TL ve altındaki uyuşmazlıklar, Tüketici Hakem Heyetlerinin

görev alanındadır. • Bu tutarı aşan uyuşmazlıklar için doğrudan Tüketici

Mahkemesi’ne başvurulması gerekir. Bu tutar KDV dahil toplam değeri ifade eder.

Başvuru Yolları

1) e-Devlet (TÜBİS) üzerinden online başvuru → En hızlı ve pratik yöntem. Belgeler

sisteme yüklenir. 2) Fiziki başvuru → İl veya ilçe Tüketici Hakem Heyeti’ne dilekçe

ile başvuru yapılabilir. 3) Yetkili yer seçimi → Tüketici, kendi ikametgahında ya da

işlemin yapıldığı yerdeki heyete başvurabilir. Başvurular tamamen ücretsizdir.

Sürecin İşleyişi

• Başvuru kaydı yapılır, dilekçe ve belgeler sisteme alınır. • Raportör incelemesi

yapılır, gerekirse bilirkişi raporu alınır. • Heyet kararı verilir ve taraflara tebliğ edilir.

Kararlar bağlayıcıdır ve mahkeme kararı gibi doğrudan icra edilebilir. Taraflardan

biri karara katılmazsa, 15 gün içinde Tüketici Mahkemesi’ne itiraz edebilir.

Ortalama birkaç ayda sonuçlanır, bu da yıllarca sürebilecek davalara kıyasla büyük

bir avantajdır.

Sonuç

Tüketici Hakem Heyetleri, vatandaşın günlük hayatta karşılaştığı sorunlar için en

hızlı, masrafsız ve etkili çözüm yoludur. 6502 sayılı Kanun’un sağladığı bu

mekanizma sayesinde, tüketiciler mahkemeye gitmeden haklarını arayabilir ve

çoğu zaman birkaç ay içinde sonuç alabilir. Özellikle düşük tutarlı uyuşmazlıklarda,

Hakem Heyetleri tüketicinin ilk başvuru adresi olmalı. Bu yolun daha çok bilinmesi,

hem vatandaşların mağduriyetini azaltacak hem de toplumda tüketici bilincini

güçlendirecektir.